Superman
13-07-2009, 12:32 PM
Bài này là viết bời Superman - A01 :D
A01 vừa trải qua một kỳ thi đại học đầy bão táp. Rất may là anh em vẫn sống sót mạnh khỏe và đã sẵn sàng cho tương lai phía trước. Việc bổ ích nhất ngoài việc học ở giảng đường có lẽ là học tiếng Anh. Một số chú cũng đã đề cập đến vấn đề này. Hôm nay tôi xin được chia sẻ một vài kinh nghiệm :-P, coi như là cách để trả lời chung cho những ai cần hỏi.
I. Tại sao?
Trình độ tiếng Anh của tôi chỉ là loại khá, trong lớp tôi cũng không phải là số 1 (nhìn điểm học bạ là thấy). Nhưng tôi lại giống nhiều chú trong lớp mình ở chỗ bỏ bê tiếng Anh từ bé (chỉ biết mấy từ tiếng Anh trong game, ví dụ như DotA hay nhiều hơn là biết mấy từ như My Computer, Internet Explorer hay Copy, Cut, Paste, etc. =)) ). Tuy chỉ học tiếng Anh từ lớp 11 nhưng kết quả tôi đạt được theo bản thân tự đánh giá là rất khả quan đối với thời gian bỏ ra. Vì vậy tôi mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm để học nhanh mà đạt hiệu quả cao.
II. Như thế nào?
Một câu hỏi rất khó để trả lời một cách thỏa đáng. Tôi xin được nêu ra từng bước để các bạn có thể hình dung ra vấn đề
1. Bắt đầu từ đâu?
Tiếng Anh là một phạm trù vô cùng rộng lớn. Từ ngôn ngữ trò chuyện, giao tiếp hàng ngày cho đến ngôn ngữ văn học hay ngôn ngữ chuyên môn. Các bạn chắc cũng như tôi không thể nhồi nhét tất cả trong một thời gian ngắn được. Vì vậy trước hết chúng ta cần một hướng đi cụ thể. Ví dụ 3 năm trước bạn lên kế hoạch học tiếng Anh để thi đại học ban D, đó cũng là một hướng đi. Trong thời điểm này, có nhiều người mong muốn kiếm được học bổng du học trong thời gian học đại học hoặc sau đại học nhưng cũng có người muốn học tiếng Anh đơn giản để làm việc, giao tiếp thuận tiện hơn. Dù lý do có là gì thì có lẽ con đường thích hợp nhất là học IELTS hoặc TOEFL. Vì 2 kỳ thi này yêu cầu bạn phải thông thạo cả 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết. Và TOEFL hay IELTS không phải là những kỳ thi về chuyên môn, chúng chỉ là công cụ để kiểm tra trình độ tiếng Anh của bạn ở mức độ tối thiểu đủ để có thể tiếp nhận thông tin bằng tiếng Anh. Như vậy đầu tiên bạn hãy chọn IELTS hoặc TOEFL để bắt đầu học. Tôi chỉ học và thi TOEFL nên không rõ IELTS lắm. Nhìn chung độ khó là tương đương, cái mà bạn nên quan tâm là TOEFL thi bằng tiếng Anh-Mỹ còn IELTS là Anh-Anh.
2. Tự học hay học thêm?
Tôi nghĩ là bạn nên sử dụng cả 2 nếu có điều kiện.
Xét về kỹ năng thì tự học có lợi hơn cho Đọc và Nghe, còn học thêm lại giúp ích cho việc Nói và Viết nhiều. Đặc biệt là với Nói và Viết thì ngay ở lúc đầu các bạn sẽ rất lúng túng. Đơn giản là 3 năm cấp 3 chúng ta chả nói mấy, cũng chả viết gì (ngay cả Nghe cũng không có). Các bạn cần có người hướng dẫn trong giai đoạn ban đầu để có thể làm quen với cách Nói và Viết. Đây là những kỹ năng không hề đơn giản.
Còn về mức độ hiệu quả, tôi nghĩ tự học có ích hơn rất nhiều. Ngay cả Nói và Viết, sau một thời gian đầu được hướng dẫn, về sau bạn hoàn toàn có thể tự luyện tập và tự chấm điểm cho bản thân. Vì chúng ta đang học tiếng Anh cơ bản chứ không phải là viết ra những lời bay bướm nên không lo về khoản chấm Văn như là thi đại học :D. Còn vấn đề sách vở khi tự học thì cũng là một vấn đề khá nan giải. Đầu tiên tôi muốn nói rằng đừng hy vọng vào việc mua 1-2 quyển là đủ để học. Bạn có thể phải mua 1 rổ sách chỉ để tìm được 2 hay 3 cuốn thực sự khiến bạn hứng thú học tập. Đó là điều bình thường của dân tự học (tôi là một trong số đó). Nhưng đừng quá lo lắng về số tiền phải bỏ ra để mua sách, nó vẫn rẻ hơn nhiều so với việc đến một trung tâm tiếng Anh nào đó.
Tóm lại, theo tôi thì quá trình học của bạn nên diễn ra thế này: Đầu tiên là tự học Đọc và Nghe tại nhà --> Khi Đọc và Nghe ổn ổn thì đi học một lớp chuyên dạy Nói và Viết --> Sau đó lại tiếp tục tự học cả 4 kỹ năng.
Bây giờ tôi sẽ giải thích tại sao chúng ta nên theo quy trình như trên.
3. Kỹ năng Đọc (Reading) là nền tảng của các kỹ năng khác!
Đây là một kinh nghiệm quan trọng của tôi. Theo bản thân đúc kết, các bạn không nên ôm đồm học cả 4 kỹ năng một lúc (chỉ học cả 4 kỹ năng vào giai đoạn cuối). Và tất cả phải bắt đầu từ Reading.
Reading là quan trọng nhất vì nó chứa đựng hầu như tất cả những gì liên quan đến tiếng Anh (trừ âm thanh, giọng nói). Để có thể Reading tốt, bạn phải học khá nhiều từ vựng cũng như học ngữ pháp tốt. Nói thì ngắn gọn nhưng học từ vựng là cái khó nhất trong tiếng Anh. Về sau khi học các bạn sẽ thấy nó khó thế nào :D. Nhưng khi vượt qua một mức độ nào đó thì các bạn sẽ nhận ra trình độ của mình tăng rất nhanh. Một điều đáng kể khác là Reading là kỹ năng mà bạn sử dụng nhiều nhất trong tương lai. Vì vậy không có lý do gì để học kém Reading cả.
Sau khi Reading tốt, bạn đã có trong tay một vốn từ vựng kha khá, khi đó thì làm gì cũng dễ. Listening ư? Cái khó của Listening là ở chỗ bạn có nắm bắt được cái gì mà họ đang rót vào tai bạn không. Nếu các bạn biết cái từ mà họ đang nói nhưng ko nhận ra nó (ví dụ họ nói “feed” mà mình nhầm thành “feet” chẳng hạn) thì chỉ sau một thời gian nhất định các bạn sẽ vượt qua được (sử dụng kinh nghiệm). Chứ nếu bạn không biết họ đang nói từ gì thì hoàn toàn vô phương cứu chữa. Đó là lý do mà tôi không thể nâng cao kỹ năng Listening của mình trong thời gian đầu. Còn với Speaking và Writing thì mọi thứ rõ như ban ngày. Khi đọc nhiều nghĩa là bạn đã va chạm với hàng loạt kiểu câu và hàng loạt từ vựng. Chỉ cần viết theo các bài đọc là bạn đã có thể viết rất hay rồi. Và từ vựng nhiều khiến cho văn của bạn trở nên hay lạ thường :D
III. Phương pháp học của tôi
Xin nhấn mạnh đây là phương pháp học của tôi, ko phải của bất kỳ ai khác. Còn các bạn đọc qua cũng chỉ nên tham khảo chứ làm theo y hệt thì chưa chắc đã hiệu quả. Vì điều mà tôi muốn nói trước hết là để học tốt thì phải xây dựng được một phương pháp của riêng mình và có hiệu quả nhất đối với mình chứ ko phải là đối với thằng khác. Cái này cũng không thể vội được vì phải trải qua vài tháng các bạn mới học trơn tru được.
1. Thái độ học tập
Đây là cái quan trọng nhất. Hãy hỏi vì sao lớp ta thi đại học điểm cao thế, có người 27-28 điểm. Đó là bởi chúng ta xác định mục tiêu rõ ràng, và học như điên như dại. Học tiếng Anh cũng vậy, không thể bảo là “Học cho vui”. Trước hết là cần lập kế hoạch cụ thể. Ví dụ trong 1 năm phải đạt được 100 điểm TOEFL iBT, hoặc nếu 1 năm là hơi dài thì lập những kế hoạch ngắn hạn. Ví dụ trong 3 tháng phải làm bài Reading của TOEFL chỉ sai có 5-6 câu. Nói chung bạn cần đặt ra mục tiêu cụ thể để cơ thể tự vận động vì cái mục tiêu đó. Tất nhiên đặt kế hoạch 3 tháng và sau đó cả 3 tháng cày DotA hay đi tán gái thì cũng không trách ai được.
Hãy coi môn Anh như là Toán, Lý, Hóa vậy. Có người bảo rằng “Tiếng Anh chỉ cần chăm”. Tôi không nghĩ thế. Hãy tìm tòi sáng tạo trong khi học Tiếng Anh thì bạn sẽ có cách học nhanh và hiệu quả nhất. Dĩ nhiên người được lợi là bạn chứ không phải là thằng nào khác.
Và điều quan trọng nhất là không được nóng vội. Đừng nản chí khi sau 1 hay thậm chí 2-3 tuần kế tiếp mà trình độ vẫn như thế. Đó là điều hết sức bình thường. Nhưng hãy cứ tiếp tục 1 tháng sau đó thì tự nhiên level của chúng ta được nâng cao. Thời gian là yếu tố tối quan trọng trong học tiếng Anh.
2. Reading
Như bất kỳ kỹ năng nào, bạn sẽ rất hoang mang khi bắt đầu chiến đấu với Reading. Đọc thử 1 bài đọc của TOEFL thì sẽ gây choáng thật. Nó vừa dài lại tùm lum từ mới. Vì vậy khi bắt đầu thì phải chọn sách tùy vào trình độ của từng người. Bắt đầu lúc nào cũng khó nhưng hãy theo vài bước thế này.
• Chịu khó ghi lại từ mới: Trong tiếng Anh nói chung, từ nào càng dễ thì nó càng xuất hiện nhiều trong đời sống hàng ngày, từ càng khó thì ngược lại, đôi khi chỉ xuất hiện trong văn học hay chuyên ngành. Sau một thời gian đọc thì bạn sẽ va vấp kha khá từ. Hãy cố gắng ghi lại những từ mà bạn gặp nhiều và nhất là những từ mà bạn thấy “quen quen” nhưng chả biết nghĩa của nó là gì. Những gì bạn gặp càng nhiều chứng tỏ nó càng quan trọng. Nếu gặp một từ 3 lần hay thậm chí chỉ 2 lần cũng đủ để bạn ghi lại và học thuộc lòng rồi. Khi đọc cần có một từ điển bên cạnh, ghi từ mới vào 1 quyển vở riêng. Hoặc nếu học bên cạnh máy tính thì ghi vào 1 file Word. Theo kinh nghiệm của tôi các bạn nên học cạnh máy tính để tiện cho việc tra từ điển, nhanh hơn việc giở quyển Oxford dày cộm nhiều :D.
• Chú ý ngữ pháp và cấu trúc câu: Đừng ngạc nhiên khi có một số câu mà bạn loay hoay mãi, kể ra biết nghĩa từng từ rồi mà vẫn không hiểu. Đó là vì bạn chưa hiểu cấu trúc câu đó. Một số câu được viết theo kiểu đảo hoặc muốn nhấn mạnh vào điều gì đó. Mấy cái này khá tinh tế nên tôi cũng chả biết mấy. Chỉ biết là sau 1 thời gian thì kinh nghiệm sẽ giúp bạn nhiều. Và cố gắng đọc chậm để hiểu ý nghĩa của các câu khó như thế. Về sau khi gặp lại thì sẽ vượt qua dễ dàng. Còn ngữ pháp thì khỏi nói rồi, không biết ngữ pháp thì sẽ không hiểu câu văn diễn tả điều gì. Quan trọng hơn, khi Nói và Viết thì ngữ pháp trở nên đáng lưu tâm. Hãy chú ý cách sử dụng ngữ pháp trong các bài đọc.
• Đọc ở nhiều nơi và nhiều thể loại: Các bài đọc trong các quyển sách của bạn có rất nhiều thể loại rồi, từ văn học cho đến khoa học đời sống. Nhưng cũng nên tranh thủ thời gian lên mạng để đọc báo cũng như đọc truyện. Ví dụ trang web ưa thích của tôi là Goal.com, đây là trang viết về bóng đá tuyệt hay. Tin tức luôn luôn nóng hổi, và thỉnh thoảng có những bài bình luận sắc sảo (viết càng hay nghĩa là đọc càng khó). Dĩ nhiên nói thì dễ chứ bản thân tôi lúc đầu cũng không đọc nổi cái web nào. Đơn giản vì đọc chả hiểu gì mà lại ngại tra từ. Nói chung học tiếng Anh là vậy, ban đầu sẽ rất nản, mong bạn sẽ vượt qua được điều đó. Còn về mảng truyện thì các truyện được viết mới đây như là Harry Porter hay The Da Vinci Code sử dụng ngôn ngữ khá dễ đọc. Nên nếu đọc được những quyển này thì cũng rất tốt.
3. Listening
Listening bạn có thể luyện song song với Reading. Nhưng năm ngoái thì tôi luyện listening sau khi luyện Reading 1 thời gian dài. Đó cũng không biết là tốt hay xấu nhưng trình độ vẫn đạt yêu cầu. Còn nếu bạn có thời gian cũng như sự quyết tâm thì hãy luyện Listening song song với Reading luôn. Sẽ vất vả nhưng kết quả thì sẽ mỹ mãn. Đơn giản vì Nghe càng nhiều thì phản xạ của tai càng tốt.
• Dụng cụ: Listening thì tôi thấy nên học ở bàn hơn là học cạnh máy tính. Đầu tiên bạn phải có 1 cái Mp3 tử tế (tầm 800k-1 triệu chứ đừng mua loại của China). Tai nghe phải tốt một chút. Đây là điều khá quan trọng để tạo ra sự thoải mái trong học tập.
• Nghe những bài dễ trước: Nghe là kỹ năng đòi hỏi thời gian và công sức. Và hãy bắt đầu từ những bài dễ. Tôi biết một vài cuốn sách khá hay về Listening. Tí nữa sẽ ghi list ra sau. Các bài nghe dễ thì thường có độ dài ngắn và từ vựng sử dụng ít. Bạn sẽ không phải có một vốn từ vựng tốt để nghe nhưng phải nghe ra được họ đang nói cái gì. Cũng phải chú ý rằng ngôn ngữ nói khác ngôn ngữ viết. Do đó kinh nghiệm sẽ giúp các bạn nghe ngày một tốt hơn.
• Cần tập trung cao độ: nói điều này không thừa chút nào. Nghe là kỹ năng đòi hỏi sự tập trung rất cao, ít nhất là thời gian đầu mới học. Chúng ta là người Việt Nam nên không thể vừa đọc truyện vừa nghe tin tức bằng tiếng Anh được. Khi nghe sẽ có lúc bạn bị lạc đường khi bỏ qua mất một vài từ hay thậm chí là vài câu. Nhưng hãy cố tập trung trở lại, đây là kỹ năng cũng phải tập luyện. Nói chung dù có không nghe được 1 đoạn thì vẫn phải tập trung cho đoạn còn lại để đạt kết quả tốt nhất.
• Nghe lại một lần nữa sau khi đọc transcript: Thường thường trong các sách học tiếng Anh thì phần nghe bao giờ cũng có transcript. Đó là phần diễn lại bài nghe bằng chữ để các bạn có thể kiểm tra lại. Nếu bạn chăm chỉ thì sẽ rất tốt. Bởi chịu khó nghe lại một lần nữa kết hợp với transcript thì bạn sẽ học ra được nhiều điều. Bạn sẽ biết được những từ nào mình hay nghe nhầm và những câu nào bạn cần phải chú ý. Từ đó kinh nghiệm của bạn sẽ tăng lên rất nhanh.
4. Speaking và Writing
Như đã nói ở trên, Speaking và Writing thì các bạn nên đi theo học một lớp nào đó, tốt nhất là sau khi kỹ năng Reading đã tốt. Tôi cũng không có nhiều kinh nghiệm ở 2 kỹ năng này vì tôi chỉ hoàn toàn học theo sách. Tuy vậy cũng có một số điều nên chú ý
• Luyện tập thường xuyên nhưng không cần quá nhiều: Bạn không cần viết mỗi ngày một bài luận để thành công. Theo tôi chỉ cần 1-2 bài 1 tuần đã là quá đủ. Điều quan trọng không nằm ở số lượng mà là chất lượng.
• Nói và Viết có dàn ý cụ thể: dù thời gian có gấp như Nói hay dài hơn như Viết thì trong đầu bạn cũng phải có 1 dàn ý cụ thể. Đây là điều cần luyện tập để nhanh chóng xây dựng một dàn ý để mọi thông tin mà bạn nêu ra được trình bày theo một trình tự nhất định và giúp người đọc dễ nắm bắt.
• Luôn tìm tòi và tự làm mới mình: cần phải xây dựng kỹ năng nói và viết đa dạng. Đơn giản nhất là đa dạng về từ vựng, đây là điều mà Reading giúp ích rất nhiều. Theo tôi, khi nói và viết các bạn không nên bị sức ép nhiều về thời gian. Vì chúng ta vẫn còn đang luyện tập chứ không phải là thi thật. Hãy cố suy nghĩ những cấu trúc câu mới, hãy thử sử dụng những từ vựng mà trước đây mà chưa từng nghĩ đến.
• Đôi lúc cần luyện tập dưới sức ép của thời gian: bài thi TOEFL cho phép 30 phút để viết 1 essay, và trung bình 1 phút cho mỗi bài nói. Thời gian là một điều cực kỳ quan trọng trong khi thi. Vì thế nên ngoài việc luyện tập tự do thì cũng nên làm một số bài tập dưới sức ép của thời gian. Bạn sẽ làm quen hơn với sức ép của kỳ thi. Tốc độ sẽ trở nên quan trọng: từ việc lập ý, cho đến việc nghĩ xem cần phải viết thế nào, sử dụng từ vựng gì. Đây lại là vấn đề của luyện tập. Đừng hy vọng thành công chỉ sau 1-2 tháng.
IV. List sách hay
Mọi người thông cảm vì tôi không biết sách IELTS nào hay. Chỉ nghe nói có bộ của Cambridge là khá nhất. Tôi chỉ xin liệt kê những sách mà tôi yêu thích khi học TOEFL
• Building Skills, Developing Skills, Mastering Skills for the TOEFL iBT: đây là bộ 3 sách khá tốt. Quyển Building Skills khá hay cho người mới bắt đầu. Đôi khi các bạn có thể thấy nó hơi dễ so với trình độ của mình, nhưng hãy cứ làm dần rồi sẽ thấy quyển Mastering không dễ tí nào. Trong phần đọc và nghe của quyển sách này đều có phần từ mới đáng để học theo.
• The Complete Guide for the TOEFL Test (iBT edition): Quyển này không ngon ăn cho lắm vì bài tập nhiều và độ khó cũng tương đối, nhưng nó hướng dẫn khá kỹ cho từng kỹ năng, đặc biệt là phần Nói và Viết. Riêng phần lập dàn ý thì quyển này khá vô đối. Quyển này rất đáng để luyện tập vì số lượng cũng như chất lượng đảm bảo.
• Official Guide for the TOEFL: quyển này cần thiết nếu bạn quyết định thi TOEFL. Các thông tin về kỳ thi, các bài tập mẫu đều khá chuẩn.
• Cambridge TOEFL: quyển sách này các bạn có thể không học nhưng cái CD luyện tập của nó thì bắt buộc phải có. Đơn giản vì quá hay. Cực kỳ giống thi thật. CD của Cambridge đầy đủ đến nỗi nó có cả phần nói mẫu cũng như các bài essay mẫu. Trước khi thi mà luyện cái CD này thì đảm bảo ngon.
3 quyển đầu tiên có thể mua ở bất kỳ hiệu sách nào. Ví dụ như Trí Tuệ ở Giảng Võ.
Các quyển khác thì có thể tìm tại hiệu sách Thuật - 80 Bà Triệu hoặc Trang - 40 Bà Triệu.
Nói chung cứ học xong 6 quyển này thì đừng hỏi luôn. Thi TOEFL yên tâm trên 100 :D. Mỗi quyển đều cần audio CD riêng, bạn nào cần thì cứ bảo tôi ;))
A01 vừa trải qua một kỳ thi đại học đầy bão táp. Rất may là anh em vẫn sống sót mạnh khỏe và đã sẵn sàng cho tương lai phía trước. Việc bổ ích nhất ngoài việc học ở giảng đường có lẽ là học tiếng Anh. Một số chú cũng đã đề cập đến vấn đề này. Hôm nay tôi xin được chia sẻ một vài kinh nghiệm :-P, coi như là cách để trả lời chung cho những ai cần hỏi.
I. Tại sao?
Trình độ tiếng Anh của tôi chỉ là loại khá, trong lớp tôi cũng không phải là số 1 (nhìn điểm học bạ là thấy). Nhưng tôi lại giống nhiều chú trong lớp mình ở chỗ bỏ bê tiếng Anh từ bé (chỉ biết mấy từ tiếng Anh trong game, ví dụ như DotA hay nhiều hơn là biết mấy từ như My Computer, Internet Explorer hay Copy, Cut, Paste, etc. =)) ). Tuy chỉ học tiếng Anh từ lớp 11 nhưng kết quả tôi đạt được theo bản thân tự đánh giá là rất khả quan đối với thời gian bỏ ra. Vì vậy tôi mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm để học nhanh mà đạt hiệu quả cao.
II. Như thế nào?
Một câu hỏi rất khó để trả lời một cách thỏa đáng. Tôi xin được nêu ra từng bước để các bạn có thể hình dung ra vấn đề
1. Bắt đầu từ đâu?
Tiếng Anh là một phạm trù vô cùng rộng lớn. Từ ngôn ngữ trò chuyện, giao tiếp hàng ngày cho đến ngôn ngữ văn học hay ngôn ngữ chuyên môn. Các bạn chắc cũng như tôi không thể nhồi nhét tất cả trong một thời gian ngắn được. Vì vậy trước hết chúng ta cần một hướng đi cụ thể. Ví dụ 3 năm trước bạn lên kế hoạch học tiếng Anh để thi đại học ban D, đó cũng là một hướng đi. Trong thời điểm này, có nhiều người mong muốn kiếm được học bổng du học trong thời gian học đại học hoặc sau đại học nhưng cũng có người muốn học tiếng Anh đơn giản để làm việc, giao tiếp thuận tiện hơn. Dù lý do có là gì thì có lẽ con đường thích hợp nhất là học IELTS hoặc TOEFL. Vì 2 kỳ thi này yêu cầu bạn phải thông thạo cả 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết. Và TOEFL hay IELTS không phải là những kỳ thi về chuyên môn, chúng chỉ là công cụ để kiểm tra trình độ tiếng Anh của bạn ở mức độ tối thiểu đủ để có thể tiếp nhận thông tin bằng tiếng Anh. Như vậy đầu tiên bạn hãy chọn IELTS hoặc TOEFL để bắt đầu học. Tôi chỉ học và thi TOEFL nên không rõ IELTS lắm. Nhìn chung độ khó là tương đương, cái mà bạn nên quan tâm là TOEFL thi bằng tiếng Anh-Mỹ còn IELTS là Anh-Anh.
2. Tự học hay học thêm?
Tôi nghĩ là bạn nên sử dụng cả 2 nếu có điều kiện.
Xét về kỹ năng thì tự học có lợi hơn cho Đọc và Nghe, còn học thêm lại giúp ích cho việc Nói và Viết nhiều. Đặc biệt là với Nói và Viết thì ngay ở lúc đầu các bạn sẽ rất lúng túng. Đơn giản là 3 năm cấp 3 chúng ta chả nói mấy, cũng chả viết gì (ngay cả Nghe cũng không có). Các bạn cần có người hướng dẫn trong giai đoạn ban đầu để có thể làm quen với cách Nói và Viết. Đây là những kỹ năng không hề đơn giản.
Còn về mức độ hiệu quả, tôi nghĩ tự học có ích hơn rất nhiều. Ngay cả Nói và Viết, sau một thời gian đầu được hướng dẫn, về sau bạn hoàn toàn có thể tự luyện tập và tự chấm điểm cho bản thân. Vì chúng ta đang học tiếng Anh cơ bản chứ không phải là viết ra những lời bay bướm nên không lo về khoản chấm Văn như là thi đại học :D. Còn vấn đề sách vở khi tự học thì cũng là một vấn đề khá nan giải. Đầu tiên tôi muốn nói rằng đừng hy vọng vào việc mua 1-2 quyển là đủ để học. Bạn có thể phải mua 1 rổ sách chỉ để tìm được 2 hay 3 cuốn thực sự khiến bạn hứng thú học tập. Đó là điều bình thường của dân tự học (tôi là một trong số đó). Nhưng đừng quá lo lắng về số tiền phải bỏ ra để mua sách, nó vẫn rẻ hơn nhiều so với việc đến một trung tâm tiếng Anh nào đó.
Tóm lại, theo tôi thì quá trình học của bạn nên diễn ra thế này: Đầu tiên là tự học Đọc và Nghe tại nhà --> Khi Đọc và Nghe ổn ổn thì đi học một lớp chuyên dạy Nói và Viết --> Sau đó lại tiếp tục tự học cả 4 kỹ năng.
Bây giờ tôi sẽ giải thích tại sao chúng ta nên theo quy trình như trên.
3. Kỹ năng Đọc (Reading) là nền tảng của các kỹ năng khác!
Đây là một kinh nghiệm quan trọng của tôi. Theo bản thân đúc kết, các bạn không nên ôm đồm học cả 4 kỹ năng một lúc (chỉ học cả 4 kỹ năng vào giai đoạn cuối). Và tất cả phải bắt đầu từ Reading.
Reading là quan trọng nhất vì nó chứa đựng hầu như tất cả những gì liên quan đến tiếng Anh (trừ âm thanh, giọng nói). Để có thể Reading tốt, bạn phải học khá nhiều từ vựng cũng như học ngữ pháp tốt. Nói thì ngắn gọn nhưng học từ vựng là cái khó nhất trong tiếng Anh. Về sau khi học các bạn sẽ thấy nó khó thế nào :D. Nhưng khi vượt qua một mức độ nào đó thì các bạn sẽ nhận ra trình độ của mình tăng rất nhanh. Một điều đáng kể khác là Reading là kỹ năng mà bạn sử dụng nhiều nhất trong tương lai. Vì vậy không có lý do gì để học kém Reading cả.
Sau khi Reading tốt, bạn đã có trong tay một vốn từ vựng kha khá, khi đó thì làm gì cũng dễ. Listening ư? Cái khó của Listening là ở chỗ bạn có nắm bắt được cái gì mà họ đang rót vào tai bạn không. Nếu các bạn biết cái từ mà họ đang nói nhưng ko nhận ra nó (ví dụ họ nói “feed” mà mình nhầm thành “feet” chẳng hạn) thì chỉ sau một thời gian nhất định các bạn sẽ vượt qua được (sử dụng kinh nghiệm). Chứ nếu bạn không biết họ đang nói từ gì thì hoàn toàn vô phương cứu chữa. Đó là lý do mà tôi không thể nâng cao kỹ năng Listening của mình trong thời gian đầu. Còn với Speaking và Writing thì mọi thứ rõ như ban ngày. Khi đọc nhiều nghĩa là bạn đã va chạm với hàng loạt kiểu câu và hàng loạt từ vựng. Chỉ cần viết theo các bài đọc là bạn đã có thể viết rất hay rồi. Và từ vựng nhiều khiến cho văn của bạn trở nên hay lạ thường :D
III. Phương pháp học của tôi
Xin nhấn mạnh đây là phương pháp học của tôi, ko phải của bất kỳ ai khác. Còn các bạn đọc qua cũng chỉ nên tham khảo chứ làm theo y hệt thì chưa chắc đã hiệu quả. Vì điều mà tôi muốn nói trước hết là để học tốt thì phải xây dựng được một phương pháp của riêng mình và có hiệu quả nhất đối với mình chứ ko phải là đối với thằng khác. Cái này cũng không thể vội được vì phải trải qua vài tháng các bạn mới học trơn tru được.
1. Thái độ học tập
Đây là cái quan trọng nhất. Hãy hỏi vì sao lớp ta thi đại học điểm cao thế, có người 27-28 điểm. Đó là bởi chúng ta xác định mục tiêu rõ ràng, và học như điên như dại. Học tiếng Anh cũng vậy, không thể bảo là “Học cho vui”. Trước hết là cần lập kế hoạch cụ thể. Ví dụ trong 1 năm phải đạt được 100 điểm TOEFL iBT, hoặc nếu 1 năm là hơi dài thì lập những kế hoạch ngắn hạn. Ví dụ trong 3 tháng phải làm bài Reading của TOEFL chỉ sai có 5-6 câu. Nói chung bạn cần đặt ra mục tiêu cụ thể để cơ thể tự vận động vì cái mục tiêu đó. Tất nhiên đặt kế hoạch 3 tháng và sau đó cả 3 tháng cày DotA hay đi tán gái thì cũng không trách ai được.
Hãy coi môn Anh như là Toán, Lý, Hóa vậy. Có người bảo rằng “Tiếng Anh chỉ cần chăm”. Tôi không nghĩ thế. Hãy tìm tòi sáng tạo trong khi học Tiếng Anh thì bạn sẽ có cách học nhanh và hiệu quả nhất. Dĩ nhiên người được lợi là bạn chứ không phải là thằng nào khác.
Và điều quan trọng nhất là không được nóng vội. Đừng nản chí khi sau 1 hay thậm chí 2-3 tuần kế tiếp mà trình độ vẫn như thế. Đó là điều hết sức bình thường. Nhưng hãy cứ tiếp tục 1 tháng sau đó thì tự nhiên level của chúng ta được nâng cao. Thời gian là yếu tố tối quan trọng trong học tiếng Anh.
2. Reading
Như bất kỳ kỹ năng nào, bạn sẽ rất hoang mang khi bắt đầu chiến đấu với Reading. Đọc thử 1 bài đọc của TOEFL thì sẽ gây choáng thật. Nó vừa dài lại tùm lum từ mới. Vì vậy khi bắt đầu thì phải chọn sách tùy vào trình độ của từng người. Bắt đầu lúc nào cũng khó nhưng hãy theo vài bước thế này.
• Chịu khó ghi lại từ mới: Trong tiếng Anh nói chung, từ nào càng dễ thì nó càng xuất hiện nhiều trong đời sống hàng ngày, từ càng khó thì ngược lại, đôi khi chỉ xuất hiện trong văn học hay chuyên ngành. Sau một thời gian đọc thì bạn sẽ va vấp kha khá từ. Hãy cố gắng ghi lại những từ mà bạn gặp nhiều và nhất là những từ mà bạn thấy “quen quen” nhưng chả biết nghĩa của nó là gì. Những gì bạn gặp càng nhiều chứng tỏ nó càng quan trọng. Nếu gặp một từ 3 lần hay thậm chí chỉ 2 lần cũng đủ để bạn ghi lại và học thuộc lòng rồi. Khi đọc cần có một từ điển bên cạnh, ghi từ mới vào 1 quyển vở riêng. Hoặc nếu học bên cạnh máy tính thì ghi vào 1 file Word. Theo kinh nghiệm của tôi các bạn nên học cạnh máy tính để tiện cho việc tra từ điển, nhanh hơn việc giở quyển Oxford dày cộm nhiều :D.
• Chú ý ngữ pháp và cấu trúc câu: Đừng ngạc nhiên khi có một số câu mà bạn loay hoay mãi, kể ra biết nghĩa từng từ rồi mà vẫn không hiểu. Đó là vì bạn chưa hiểu cấu trúc câu đó. Một số câu được viết theo kiểu đảo hoặc muốn nhấn mạnh vào điều gì đó. Mấy cái này khá tinh tế nên tôi cũng chả biết mấy. Chỉ biết là sau 1 thời gian thì kinh nghiệm sẽ giúp bạn nhiều. Và cố gắng đọc chậm để hiểu ý nghĩa của các câu khó như thế. Về sau khi gặp lại thì sẽ vượt qua dễ dàng. Còn ngữ pháp thì khỏi nói rồi, không biết ngữ pháp thì sẽ không hiểu câu văn diễn tả điều gì. Quan trọng hơn, khi Nói và Viết thì ngữ pháp trở nên đáng lưu tâm. Hãy chú ý cách sử dụng ngữ pháp trong các bài đọc.
• Đọc ở nhiều nơi và nhiều thể loại: Các bài đọc trong các quyển sách của bạn có rất nhiều thể loại rồi, từ văn học cho đến khoa học đời sống. Nhưng cũng nên tranh thủ thời gian lên mạng để đọc báo cũng như đọc truyện. Ví dụ trang web ưa thích của tôi là Goal.com, đây là trang viết về bóng đá tuyệt hay. Tin tức luôn luôn nóng hổi, và thỉnh thoảng có những bài bình luận sắc sảo (viết càng hay nghĩa là đọc càng khó). Dĩ nhiên nói thì dễ chứ bản thân tôi lúc đầu cũng không đọc nổi cái web nào. Đơn giản vì đọc chả hiểu gì mà lại ngại tra từ. Nói chung học tiếng Anh là vậy, ban đầu sẽ rất nản, mong bạn sẽ vượt qua được điều đó. Còn về mảng truyện thì các truyện được viết mới đây như là Harry Porter hay The Da Vinci Code sử dụng ngôn ngữ khá dễ đọc. Nên nếu đọc được những quyển này thì cũng rất tốt.
3. Listening
Listening bạn có thể luyện song song với Reading. Nhưng năm ngoái thì tôi luyện listening sau khi luyện Reading 1 thời gian dài. Đó cũng không biết là tốt hay xấu nhưng trình độ vẫn đạt yêu cầu. Còn nếu bạn có thời gian cũng như sự quyết tâm thì hãy luyện Listening song song với Reading luôn. Sẽ vất vả nhưng kết quả thì sẽ mỹ mãn. Đơn giản vì Nghe càng nhiều thì phản xạ của tai càng tốt.
• Dụng cụ: Listening thì tôi thấy nên học ở bàn hơn là học cạnh máy tính. Đầu tiên bạn phải có 1 cái Mp3 tử tế (tầm 800k-1 triệu chứ đừng mua loại của China). Tai nghe phải tốt một chút. Đây là điều khá quan trọng để tạo ra sự thoải mái trong học tập.
• Nghe những bài dễ trước: Nghe là kỹ năng đòi hỏi thời gian và công sức. Và hãy bắt đầu từ những bài dễ. Tôi biết một vài cuốn sách khá hay về Listening. Tí nữa sẽ ghi list ra sau. Các bài nghe dễ thì thường có độ dài ngắn và từ vựng sử dụng ít. Bạn sẽ không phải có một vốn từ vựng tốt để nghe nhưng phải nghe ra được họ đang nói cái gì. Cũng phải chú ý rằng ngôn ngữ nói khác ngôn ngữ viết. Do đó kinh nghiệm sẽ giúp các bạn nghe ngày một tốt hơn.
• Cần tập trung cao độ: nói điều này không thừa chút nào. Nghe là kỹ năng đòi hỏi sự tập trung rất cao, ít nhất là thời gian đầu mới học. Chúng ta là người Việt Nam nên không thể vừa đọc truyện vừa nghe tin tức bằng tiếng Anh được. Khi nghe sẽ có lúc bạn bị lạc đường khi bỏ qua mất một vài từ hay thậm chí là vài câu. Nhưng hãy cố tập trung trở lại, đây là kỹ năng cũng phải tập luyện. Nói chung dù có không nghe được 1 đoạn thì vẫn phải tập trung cho đoạn còn lại để đạt kết quả tốt nhất.
• Nghe lại một lần nữa sau khi đọc transcript: Thường thường trong các sách học tiếng Anh thì phần nghe bao giờ cũng có transcript. Đó là phần diễn lại bài nghe bằng chữ để các bạn có thể kiểm tra lại. Nếu bạn chăm chỉ thì sẽ rất tốt. Bởi chịu khó nghe lại một lần nữa kết hợp với transcript thì bạn sẽ học ra được nhiều điều. Bạn sẽ biết được những từ nào mình hay nghe nhầm và những câu nào bạn cần phải chú ý. Từ đó kinh nghiệm của bạn sẽ tăng lên rất nhanh.
4. Speaking và Writing
Như đã nói ở trên, Speaking và Writing thì các bạn nên đi theo học một lớp nào đó, tốt nhất là sau khi kỹ năng Reading đã tốt. Tôi cũng không có nhiều kinh nghiệm ở 2 kỹ năng này vì tôi chỉ hoàn toàn học theo sách. Tuy vậy cũng có một số điều nên chú ý
• Luyện tập thường xuyên nhưng không cần quá nhiều: Bạn không cần viết mỗi ngày một bài luận để thành công. Theo tôi chỉ cần 1-2 bài 1 tuần đã là quá đủ. Điều quan trọng không nằm ở số lượng mà là chất lượng.
• Nói và Viết có dàn ý cụ thể: dù thời gian có gấp như Nói hay dài hơn như Viết thì trong đầu bạn cũng phải có 1 dàn ý cụ thể. Đây là điều cần luyện tập để nhanh chóng xây dựng một dàn ý để mọi thông tin mà bạn nêu ra được trình bày theo một trình tự nhất định và giúp người đọc dễ nắm bắt.
• Luôn tìm tòi và tự làm mới mình: cần phải xây dựng kỹ năng nói và viết đa dạng. Đơn giản nhất là đa dạng về từ vựng, đây là điều mà Reading giúp ích rất nhiều. Theo tôi, khi nói và viết các bạn không nên bị sức ép nhiều về thời gian. Vì chúng ta vẫn còn đang luyện tập chứ không phải là thi thật. Hãy cố suy nghĩ những cấu trúc câu mới, hãy thử sử dụng những từ vựng mà trước đây mà chưa từng nghĩ đến.
• Đôi lúc cần luyện tập dưới sức ép của thời gian: bài thi TOEFL cho phép 30 phút để viết 1 essay, và trung bình 1 phút cho mỗi bài nói. Thời gian là một điều cực kỳ quan trọng trong khi thi. Vì thế nên ngoài việc luyện tập tự do thì cũng nên làm một số bài tập dưới sức ép của thời gian. Bạn sẽ làm quen hơn với sức ép của kỳ thi. Tốc độ sẽ trở nên quan trọng: từ việc lập ý, cho đến việc nghĩ xem cần phải viết thế nào, sử dụng từ vựng gì. Đây lại là vấn đề của luyện tập. Đừng hy vọng thành công chỉ sau 1-2 tháng.
IV. List sách hay
Mọi người thông cảm vì tôi không biết sách IELTS nào hay. Chỉ nghe nói có bộ của Cambridge là khá nhất. Tôi chỉ xin liệt kê những sách mà tôi yêu thích khi học TOEFL
• Building Skills, Developing Skills, Mastering Skills for the TOEFL iBT: đây là bộ 3 sách khá tốt. Quyển Building Skills khá hay cho người mới bắt đầu. Đôi khi các bạn có thể thấy nó hơi dễ so với trình độ của mình, nhưng hãy cứ làm dần rồi sẽ thấy quyển Mastering không dễ tí nào. Trong phần đọc và nghe của quyển sách này đều có phần từ mới đáng để học theo.
• The Complete Guide for the TOEFL Test (iBT edition): Quyển này không ngon ăn cho lắm vì bài tập nhiều và độ khó cũng tương đối, nhưng nó hướng dẫn khá kỹ cho từng kỹ năng, đặc biệt là phần Nói và Viết. Riêng phần lập dàn ý thì quyển này khá vô đối. Quyển này rất đáng để luyện tập vì số lượng cũng như chất lượng đảm bảo.
• Official Guide for the TOEFL: quyển này cần thiết nếu bạn quyết định thi TOEFL. Các thông tin về kỳ thi, các bài tập mẫu đều khá chuẩn.
• Cambridge TOEFL: quyển sách này các bạn có thể không học nhưng cái CD luyện tập của nó thì bắt buộc phải có. Đơn giản vì quá hay. Cực kỳ giống thi thật. CD của Cambridge đầy đủ đến nỗi nó có cả phần nói mẫu cũng như các bài essay mẫu. Trước khi thi mà luyện cái CD này thì đảm bảo ngon.
3 quyển đầu tiên có thể mua ở bất kỳ hiệu sách nào. Ví dụ như Trí Tuệ ở Giảng Võ.
Các quyển khác thì có thể tìm tại hiệu sách Thuật - 80 Bà Triệu hoặc Trang - 40 Bà Triệu.
Nói chung cứ học xong 6 quyển này thì đừng hỏi luôn. Thi TOEFL yên tâm trên 100 :D. Mỗi quyển đều cần audio CD riêng, bạn nào cần thì cứ bảo tôi ;))